วัดโสธรวรารามวรวิหาร (Sothon Wararam Worawihan Temple) เดิมมีชื่อว่า วัดหงส์ สร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ณ ริมแม่น้ำบางปะกง ตามบันทึกท้องถิ่นระบุว่าในอดีตบนยอดเสาในวัดมีการตั้งรูปหงส์ไม้แกะสลักไว้ แต่กาลเวลาผ่านไปรูปหงส์ได้ตกลงมาเหลือเพียงแต่เสา ชาวบ้านจึงเรียกกันว่า วัดเสาธง ต่อมาเมื่อพายุพัดจนเสาธงหักสะบั้นลง จึงได้มีการเรียกชื่อใหม่ว่า วัดโสธร ซึ่งมีความหมายว่า สะอาด หรือ บริสุทธิ์ สอดคล้องกับพุทธลักษณะและบารมีขององค์หลวงพ่อโสธรที่มาประดิษฐาน ณ วัดแห่งนี้ จนกลายเป็นที่ศรัทธาสืบทอดกันมาหลายศตวรรษ

ตำนานหลวงพ่อโสธรถือเป็นหนึ่งในเรื่องเล่าอภินิหารที่โด่งดังที่สุดในไทย คือตำนาน พระพุทธรูปลอยน้ำสามพี่น้อง เล่ากันว่ามีพระพุทธรูปสามองค์ลอยล่องมาตามแม่น้ำจากทางภาคเหนือ องค์พี่ใหญ่ (หลวงพ่อวัดบ้านแหลม) ลอยไปถึงสมุทรสงคราม องค์กลาง (หลวงพ่อโต วัดบางพลีใหญ่ใน) ลอยไปถึงสมุทรปราการ และองค์สุดท้องคือ หลวงพ่อพุทธโสธร ได้ลอยมาตามลำน้ำบางปะกงจนมาหยุดนิ่งที่หน้าวัดหงส์ ชาวบ้านนับแสนคนพยายามใช้เชือกเส้นใหญ่ช่วยกันฉุดดึงองค์พระขึ้นจากน้ำแต่ก็ไม่สำเร็จ จนกระทั่งมีอาจารย์ผู้มีความรู้ในทางไสยศาสตร์ได้ตั้งศาลเพียงตาและใช้ด้ายสายสิญจน์คล้องพระหัตถ์ตามพิธีบวงสรวง จึงสามารถอัญเชิญองค์พระขึ้นมาประดิษฐานได้สำเร็จ ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 5 ซึ่งต่อมาเป็นวันที่ชาวฉะเชิงเทราจัดงานเทศกาลสรงน้ำหลวงพ่อโสธรเป็นประจำทุกปี

พุทธลักษณะของหลวงพ่อโสธร องค์จริงนั้นเป็นพระพุทธรูปปางสมาธิ ศิลปะสมัยล้านช้างที่งดงามมาก แต่เนื่องจากองค์ท่านทำจากหินทรายแยกชิ้นได้ เพื่อป้องกันการขโมยหรือความเสียหาย ในอดีตพระธรรมคุณาภรณ์ (อดีตเจ้าอาวาส) จึงได้สั่งให้ช่างทำการพอกปูนลงรักปิดทองทับองค์จริงไว้จนมีลักษณะเป็นพระพุทธรูปปูนปั้นที่สง่างามและมีขนาดหน้าตักกว้าง 1.65 เมตร อย่างที่ปรากฏในปัจจุบัน บารมีของท่านเป็นที่เลื่องลือในเรื่องการขอพรด้านการค้าขาย ความสำเร็จในชีวิต และสุขภาพ จนเกิดประเพณี "แก้บนไข่ต้ม" เนื่องจากมีเรื่องเล่าว่าหลวงพ่อโปรดไข่ต้มเป็นพิเศษ ทำให้เราเห็นภาพคนนำไข่ต้มมาถวายนับหมื่นฟองในแต่ละวัน

ด้านสถาปัตยกรรมพระอุโบสถหลังใหม่ ถือเป็นงานศิลปกรรมชั้นสูงของรัชสมัยปัจจุบัน สร้างขึ้นด้วยงบประมาณมหาศาลเพื่อทดแทนอุโบสถหลังเดิมที่คับแคบและทรุดโทรม ออกแบบโดยศิลปินแห่งชาติให้เป็นทรงจตุรมุขยอดปราสาทที่ผสมผสานศิลปะรัตนโกสินทร์และสถาปัตยกรรมร่วมสมัยเข้าด้วยกัน วัสดุหลักคือ หินอ่อนคาร์รารา จากประเทศอิตาลีที่คัดเกรดความขาวนวลพิเศษมาปูทั่วทั้งหลัง ภายในพระอุโบสถประดับด้วยภาพจิตรกรรมฝาผนังเทคนิคสมัยใหม่ที่ใช้สีหม่นและแสงนวลตา บอกเล่าเรื่องราวของ จักรวาลวิทยา มีดวงดาวและท้องฟ้าที่สื่อถึงพุทธภูมิอันสงบเยือกเย็น เป็นที่ประดิษฐานองค์หลวงพ่อโสธรองค์จริงที่ตั้งเด่นเป็นสง่าอยู่ท่ามกลางพระพุทธรูปบริวารอีก 17 องค์

วัดโสธรวรารามวรวิหาร จึงไม่ใช่เพียงแค่วัดที่เป็นแหล่งท่องเที่ยว แต่เป็นศูนย์รวมพลังจิตตานุภาพของชาวไทย เป็นสถานที่ที่สถาปัตยกรรมอันวิจิตรบรรจงและตำนานความศักดิ์สิทธิ์ได้หลอมรวมเป็นหนึ่งเดียวกันริมแม่น้ำสายประวัติศาสตร์แห่งนี้

• โดยรถยนต์ส่วนตัว: จากกรุงเทพฯ ใช้เส้นทางด่วนมอเตอร์เวย์ (สาย 7) มุ่งหน้าฉะเชิงเทรา เข้าสู่ถนนสิริโสธร และเลี้ยวเข้าถนนเทพคุณากรเพื่อมุ่งหน้าสู่วัด มีที่จอดรถขนาดใหญ่รองรับนักท่องเที่ยว

• โดยรถไฟ: มีรถไฟบริการจากสถานีหัวลำโพงและสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ ถึงสถานีฉะเชิงเทราเกือบทุกชั่วโมง จากนั้นต่อรถสองแถวสีเหลืองหน้าสถานีรถไฟเพื่อไปถึงหน้าวัดได้ทันที

• โดยรถโดยสารสาธารณะ: มีรถตู้บริการจากสถานีขนส่งหมอชิต เอกมัย และสายใต้ใหม่ มุ่งหน้าสู่ บขส. ฉะเชิงเทรา จากนั้นต่อรถท้องถิ่นไปยังวัดได้อย่างสะดวก

• ช่วงเวลาที่แนะนำ: หากต้องการชมความงามของอุโบสถหินอ่อนและไหว้พระโดยไม่ต้องรอนาน แนะนำให้มาในวันธรรมดาช่วงเวลา 07:00 - 08:30 น.

• การแต่งกาย: เนื่องจากเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ผู้หญิงควรสวมกางเกงหรือกระโปรงยาวคลุมเข่าและไม่สวมเสื้อแขนกุด หากชุดไม่พร้อม ทางวัดมีจุดบริการยืมเสื้อคลุมฟรี

• จุดสักการะ: วัดจะแบ่งเป็น 2 ส่วน คือ พระอุโบสถหลังใหม่ (สำหรับสักการะองค์จริง ห้ามจุดธูปเทียน) และ วิหารจำลอง สำหรับปิดทอง จุดธูปเทียน และถวายไข่ต้มแก้บน

• การถ่ายภาพ: ภายในพระอุโบสถหินอ่อนสามารถถ่ายภาพได้แต่ควรสำรวมและไม่ใช้แฟลชเพื่อไม่ให้รบกวนสมาธิของผู้มาปฏิบัติธรรม

ค่าเข้าชม:

• ไม่มีค่าเข้าชม

เวลาเปิด-ปิด:

• วันจันทร์ - ศุกร์: 07:00 น. – 16:30 น.

• วันเสาร์ - อาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์: 07:00 น. – 17:00 น.